مدیر تصفیه چه وظایفی دارد؟

مدیر تصفیه چه وظایفی دارد؟

شرکت به محض انحلال در حال تصفیه محسوب می شود و باید در دنبال نام شرکت ها همه جا عبارت " در حال تصفیه " ذکر شود و نام مدیر یا مدیران تصفیه در کلیه اوراق و آگهی های مربوط به شرکت قید گردد.

پس از اینکه شرکت به هر دلیل به فعالیت خود پایان دهد به منظور ثبت انحلال شرکت باید مراحلی را مطابق با قانون انجام دهد. یکی از این فعالیت ها مشخص کردن یک تا چند نفر به عنوان مسئولین تصفیه و یا مدیر تصفیه شرکت می باشد.

این فرد یا افراد هم می تواند از بین شرکا باشد و هم فرد و یا شرکتی خارج از شرکا و به عنوان نماینده قانونی و وکیل شرکت انتخاب شود. از انجاییکه این موضوع اهمیت بسیار زیادی دارد و شناخت موضوعات مختلف و تصفیه حساب و تنظیم صورت های مالی و سود و زیان شرکت تخصص زیادی نیاز دارد بهتر است برای این منظور از موسسات حقوقی مانند موسسه حقوقی ویونا خدمات خود را تقاضا نمایید.

ضمن اینکه طبق قانون این نفرات را باید خود شرکا تعیین و به اداره ثبت شرکت ها معرفی نمایند اما چنانچه انحلال شرکت به حکم دادگاه باشد خود دادگاه نیز تحت شرایطی ممکن است فرد یا افرادی را برای انجام امور تصفیه شرکت تعیین و این وظیفه را به او واگذار نماید.

به موجب ماده 207 وظایف مدیران تصفیه به شرح ذیل است :

1-خاتمه دادن به کارهای جاری
زمانی که شرکت منحل می شود عادتاَ تمام کارهای خود را انجام نداده و اغلب کارهای نیمه تمام دارد که باید انجام شود و اگر انجام تعهدات به عهده تعویق بیفتد به ضرر شرکت خواهد بود. مدیر تصفیه باید کارهای جاری را خاتمه دهد. مثلاَ جنسی که قبلاَ سفارش داده شده باید وارد کند و اگر در گمرک است خارج نماید و در صورتی که صلاح دانست به فروش برساند.
2- اجرای تعهدات
اگر شرکت تعهداتی داشته باشد مدیر تصفیه باید آن را عمل کند و اگر اشخاصی به نفع شرکت تعهداتی داشته انجام آن را بخواهد طبق ماده 208 " اگر برای اجرای تعهدات شرکت معاملات جدیدی لازم شود متصدیان تصفیه انجام خواهند داد ". باید دانست که مدیر تصفیه به هیچ وجه مجاز در معامله نیست مگر برای اجرای تعهدات والا همان عملیات شرکت را چندین سال ادامه نقض غرض خواهد بود.
3- وصول مطالبات و جوابگوی دعاوی
مطالباتی که شرکت دارد وصول آن به عهده مدیر تصفیه است. هر گاه از پرداختن استنکاف شود مدیر تصفیه می تواند به دادگاه شکایت نموده و یا در اجرای ثبت اسناد مبادرت به صدور اجرائیه نماید " متصدیان تصفیه حق دارند شخصاَ یا به توسط وکیل از طرف شرکت محاکمه نمایند ". بنابراین برای وصول مطالبات و یا جوابگویی اشخاصی که علیه شرکت اقامه دعوی می نمایند داشتن وکالت نامه جدید لازم نیست و مدیر تصفیه حق همه گونه اقدام را دارد ، منتهی حق اصلاح و تعیین حکم ( جز در مواردی که طبق قانون حکمیت اجباری است ) ندارند و دستور آن نسبت به شرکت هایی که شرکاء ضامن دارد به این طریق است " متصدی تصفیه وقتی حق اصلاح و تعیین حکم دارد که شرکاء ضامن به او اجازه داده باشند – مواردی که به حکم قانون حکمیت اجباری است از این قاعده مستثنی است " و نسبت به شرکت های سهامی ماده 212 مقرر داشته که " مدیران تصفیه کلیه اختیارات لازم را جهت امر تصفیه حتی از طریق دعوی و ارجاع به داوری و حق سازش دارا می باشند ... محدود کردن اختیارات مدیران تصفیه باطل و کام لم یکن است ".
4- تنظیم بیلان
مدیر تصفیه باید هر چه زودتر بیلان شرکت را تنظیم و نفع و زیان آن را معلوم و به تمام اعلام نماید تا شرکاء بدانند که نتیجه عملیات شرکت به کجا انجامیده است.
5- تقسیم دارائی شرکت
آن قسمت از دارائی شرکت که در مدت تصفیه محل احتیاج نیست به طور موقت بین شرکاء تقسیم می شود ولی متصدیان تصفیه باید معادل قروضی که هنوز موعد تادیه آن نرسیده است و هم چنین معادل مبلغی که در حساب بین شرکاء مورد اختلاف است موضوع نمایند ". ( ماده 211) . مدیران تصفیه نباید بدوم جهت پرداخت سهم شرکاء را به تعویق بیاندازند بلکه آن قسمت که مورد ناع است یا برای طلب احتمالی شخص ثالث موضوع می شود کنار گذارده و بقیه را موقتاَ به شرکاء بپردازند.
وظیفه دیگر مدیران، تصفیه حساب شرکاء نسبت به سهم و تعیین سهم هر یک از نفع و ضرر است. در صورتی که بین شرکاء اختلافی حاصل شود به شرحی که در ماده 212 ذکر شده " رفع اختلاف در تقسیم به محکمه بدایت رجوه می شود " که قائم مقام تجارت سابق است .
نسبت به شرکت هایی که مسئولیت شرکاء محدود به سرمایه است از قبیل شرکت های سهامی و با مسئولیت محدود و تعاونی " تقسیم دارائی ... بین شرکا خواه در ضمن مدت تصفیه و خواه پس از ختم آن ممکن نیست مگر آن که قبلاَ سه مرتبه در مجله رسمی و یکی از جراید اعلان و یک سال از تاریخ انتشار اولین اعلان در مجله گذشته باشد. ( درباره شرکت های سهامی ماده 225 اصلاحی مدت را شش ماه قرار داده است . )

هر گاه مدیر تصفیه رعایت این دستور را نماید مسئول طلب کاران شرکت بوده و طبق ماده 216 تخلف از آن متصدیان تصفیه را مسئول خسارت طلبکارانی قرار خواهد داد که به طلب خود نرسیده اند ".
پر واضح است که هیچ یک از شرکاء به سهم الشرکه غیرنقدی که در موقع ورود به شرکت داشته اند حقی نخواهد داشت بلکه غیرنقدی جزء سرمایه شرکت بوده و باید به فروش رسیده و به تمام شرکاء به نسبت سهمی که دارند داده شود.

قوانین مالیاتی مرتبط با دوره انحلال و تصفیه

مأخذ محاسبه مالیات آخرین دوره عملیات اشخاص حقوقی که منحل می‌شوند ارزش دارایی شخص حقوقی است منهای بدهی‌ها و سرمایه پرداخت شده و اندوخته‌ها و مانده سودهایی که مالیات آن قبلا پرداخت شده است. (به‌موجب مفاد ماده ۱۱۵ قانون مالیات‌های مستقیم)

تبصره ۱- ارزش دارایی شخص حقوقی نسبت به آنچه قبلا فروش رفته بر اساس بهای فروش و نسبت به بقیه بر اساس بهای روز انحلال تعیین می‌شود.

تبصره ۲- چنانچه در بین دارایی‌های شخص حقوقی که منحل می‌شود، دارایی یا دارایی‌های موضوع فصل اول باب سوم این قانون و سهام یا سهم‌الشرکه یا حق تقدم سهام شرکت‌ها وجود داشته باشد و این دارایی یا دارایی‌ها حسب مورد در هنگام نقل و انتقال قطعی مشمول مقررات ماده (۵۹) و تبصره‌های ماده (۱۴۳) این قانون باشند، در تعیین ماخذ محاسبه مالیات آخرین دوره عملیات اشخاص حقوقی منحله ارزش دفتری دارایی یا دارایی‌های یادشده جزو اقلام دارایی‌های شخص حقوقی منحل شده منظور نمی‌شود و معادل همان ارزش دفتری از جمع سرمایه و بدهی‌ها کسر می‌شود. مالیات متعلق به دارایی یا دارایی‌های مزبور حسب مورد براساس مقررات ماده (۵۹) و تبصره‌های ماده (۱۴۳) این قانون تعیین و مورد مطالبه قرار می‌گیرد.

تبصره ۳- آن قسمت از اموال اشخاص حقوقی منحل شده که بر اساس مقررات فوق در تاریخ انحلال مشمول مالیات مقطوع موضوع ماده (۵۹) و تبصره‌های ماده (۱۴۳) این قانون باشند در اولین نقل و انتقال بعد از تاریخ انحلال مشمول مالیات نخواهند بود.

مدیران تصفیه مکلفند ظرف شش ماه از تاریخ انحلال (تاریخ ثبت انحلال شخص حقوقی در اداره ثبت شرکت‌ها) اظهارنامه مالیاتی مربوط به آخرین دوره عملیات شخص حقوقی را بر اساس ماده (۱۱۵) این قانون تنظیم و به اداره امور مالیاتی مربوط تسلیم و مالیات متعلق را پرداخت کنند. (به‌موجب مفاد ماده ۱۱۶ قانون مالیات‌های مستقیم)

تبصره- مالیات آخرین دوره عملیات اشخاص حقوقی که منحل می‌شوند با رعایت تبصره (۲) ماده (۱۱۵) این قانون به نرخ یادشده در ماده (۱۰۵) این قانون محاسبه می‌شود.

تقسیم دارایی اشخاص حقوقی منحل شده قبل از تحصیل مفاصاحساب مالیاتی یا بدون سپردن تامین معادل میزان مالیات مجاز نیست. (به‌موجب مفاد ماده ۱۱۸ قانون مالیات‌های مستقیم)

تبصره- آخرین مدیران شخص حقوقی در صورت تسلیم نکردن اظهارنامه موضوع ماده (۱۱۴) این قانون یا تسلیم اظهارنامه خلاف واقع و مدیران تصفیه در صورت عدم رعایت مقررات موضوع ماده (۱۱۶) این قانون و این ماده و ضامن یا ضامن‌های شخص حقوقی و شرکای ضامن (موضوع قانون تجارت) متضامنا و کلیه کسانی که دارایی شخص حقوقی بین آنان تقسیم شده به نسبت سهمی که از دارایی شخص حقوقی نصیب آنان شده است مشمول پرداخت مالیات و جرایم متعلق به شخص حقوقی خواهد بود به شرط آنکه ظرف مهلت مقرر در مادة (۱۵۷) این قانون از تاریخ درج آگهی انحلال در روزنامه رسمی کشور مطالبه شده باشد.

جریمه تخلف آخرین مدیران شخص حقوقی از لحاظ تسلیم نکردن اظهارنامه موضوع ماده (۱۱۴) این قانون ظرف: مهلت مقرر یا تسلیم اظهارنامه خلاف واقع به ترتیب عبارت است از ۲ درصد و یک درصد سرمایه پرداخت شده شخص حقوقی در تاریخ انحلال. (به‌موجب مفاد ماده ۱۹۵ قانون مالیات‌های مستقیم)

جریمه تخلف مدیر یا مدیران تصفیه در مورد تقسیم دارایی شخص حقوقی قبل از تصفیه امور مالیاتی شخص حقوقی یا قبل از سپردن تامین مقرر موضوع ماده (۱۱۸) این قانون معادل ۲۰ درصد مالیات متعلق خواهد بود که از مدیر یا مدیران تصفیه وصول می‌شود. (به‌موجب مفاد ماده ۱۹۶ قانون مالیات‌های مستقیم)

ماخذ محاسبه مالیات آخرین دوره عملیات اشخاص حقوقی بخشنامه شماره: ۱۶۷۶۲/۳۳۶۸-۲۱۱ مورخه ۳۰/۲/۸۶

نظر به اینکه در خصوص احتساب یا احتساب نشدن اندوخته‌ها و مانده سود سنواتی حاصل از منابع معاف از مالیات در ماخذ محاسبه مالیات آخرین دوره عملیات اشخاص حقوقی ابهاماتی مطرح شده است، بنابراین به منظور رفع ابهام و ایجاد وحدت رویه موارد زیر یادآور می‌شود:

۱- بنا به صراحت ماده ۱۱۵ اصلاحیه قانون مالیات‌های مستقیم مصوب ۲۷/۱۱/۱۳۸۰ ماخذ محاسبه مالیات آخرین دوره عملیات اشخاص حقوقی که منحل می‌شوند ارزش دارایی شخص حقوقی پس از کسر بدهی‌ها و سرمایه پرداخته شده و اندوخته‌ها و مانده سودهایی که مالیات آن قبلا پرداخت شده است، خواهد بود.

از آنجایی که اندوخته‌ها و مانده سودهای ایجاد شده از محل سود حاصل از منابع معاف از مالیات در حکم اندوخته‌ها و سودهایی که مالیات آن قبلا پرداخت شده است، تلقی نمی‌شود بنابراین، اندوخته‌ها و سودهای مزبور قابل کسر از ارزش دارایی‌های اشخاص حقوقی منحله در رسیدگی به مالیات آخرین دوره عملیاتی آنها (دوره انحلال) نخواهد بود.

رای هیات عمومی دیوان عدالت اداری درخصوص نحوه محاسبه مالیات نقل و انتقال شرکت‌های منحله (شماره دادنامه : ۷۱/۱۹۱/هـ مورخه ۲۸/۰۹/۷۲)

قانونگذار در مورد مالیات دارایی و آخرین دوره عملیات شخص حقوقی منحله مبادرت به وضع حکم خاص کرده و بشرح ماده ۱۱۵قانون مالیات‌های مستقیم مصوب اسفندماه ۱۳۶۶ مقرر داشته است که (مأخذ محاسبه مالیات آخرین دوره عملیات اشخاص حقوقی که منحل می‌شوند ارزش دارایی شخص حقوقی است منهای بدهی‌ها و سرمایه پرداخت شده و ذخیره‌هایی که مالیات آن قبلا پرداخت شده است) و در تبصره ماده مزبور نیز چنین آمده است که (ارزش دارایی شخص حقوقی نسبت به آنچه قبلا فروش رفته براساس بهای فروش و نسبت به بقیه براساس بهای روز انحلال تعیین می‌شود) بنابراین کسری ماده ۵۲ قانون یادشده که متضمن حکم عام مراجع به مالیات بر درآمد املاک اشخاص است در مورد شخص حقوقی منحل شده مغایر قاعده است و بدین جهت مصوبات مورد اعتراض در این باب مخالف ماده ۱۱۵ و تبصره آن از قانون مالیاتهای مستقیم تشخیص داده می‌شود و مستندا به قسمت دوم ماده ۲۵ قانون دیوان عدالت اداری مصوب ۴/۱۱/۱۳۶۰ ابطال می‌شود.

مدیر تصفیه در قانون ابزارها و نهادهای مالی

نحوه تصفیه صندوق در پایان مدت فعالیت یا انحلال آن به موجب شرایط مندرج در اساسنامه بوده و مدیر صندوق مدیر تصفیه نیز هست؛ مگر اینکه شرایط لازم برای اداره صندوق را از دست بدهد. (ماده ۴)

 

لینک های مهم
نویسنده : ثبت یکتا
۱۹ خرداد ۱۲:۰۳ بعد از ظهر(1 ماه پیش)

مطالب مرتبط